Charlotte Salomon

Even voorstellen : we spreken over een Joodse intellectuele familie in het Berlijn van tussen de twee wereldoorlogen. Het gezin bestaat uit de vader Albert en hun dochter Charlotte en de schoonouders van Albert. We leven in de jaren 1930 – 1945. Charlotte werd geboren op 16 april 1917 en woonde tot haar 22 levensjaar in Charlottenburg (Berlijn). Haar vader was arts, haar tante pleegde zelfmoord (naar haar werd Chorlotte genoemd) en toen ze zelf 8 jaar was pleegde ook haar moeder zelfmoord. Dat werd haar overigens niet verteld; haar werd gezegd dat ze gestorven was aan de griep. Na enkele jaren hertrouwt haar vader met Paula Lindberg, een gevierde operazangeres.

Haar grootouders hadden op een reis Otille Moore leren kennen en zij nodigt hen uit om hun toevlucht te zoeken in haar villa in Zuid-Frankrijk, in Villafranche. In het begin van de jaren veertig voegt Charlotte zich bij hen en neemt nog later haar intrek in een pension in St. Jean Cap Ferrat. In september 1943 wordt ze via Nice naar Drancy gebracht en later naar Auschwitz gedeporteerd, waar ze enige tijd later sterft.

Het verhaal van Charlotte lijkt zo op het eerste gezicht parallel te lopen met dat van vele jonge Joodse meisjes en vrouwen uit die oorlogsjaren. Maar het bijzondere is, dat Charlotte in Frankrijk besluit om haar levensverhaal in beeld te brengen, via tekst, verbeelding en muziek. Ze noemt het zelf een theaterstuk en geeft het de titel mee : ‘Leben oder Theater ?” In die uitbeelding, die in totaal bijna 1000 gouaches omvat, probeert ze haar leven in alle hoogte- en dieptepunten onder ogen te komen en zo te verwerken. Dat alles bij elkaar werd een zeer indrukwekkend oeuvre.

Zoals ze zelf ergens schrijft: ‘Dat ik het leven liefheb en er driewerf ja tegen zeg. Om het leven in zijn geheel lief te hebben, daarvoor moet men ook de tegenkant ervan, de dood, omhelzen en begrijpen.’

Bent u nieuwsgierig geworden en wilt u ook een lezing boeken? Neem dan via de knop hiernaast contact  op.